เรียกแล้วมา ไว้ใจได้
การกลับมาหาคุณต้องเป็นเรื่องดีที่สุดที่เกิดขึ้นกับสุนัข การเรียกกลับที่ไว้ใจได้สร้างขึ้นทีละขั้นเล็ก ๆ เริ่มจากชื่อ แล้ว “มา” ในบ้าน แล้วออกไปข้างนอกที่มีอะไรเกิดขึ้นมากขึ้นเรื่อย ๆ
- ทำให้การมาหาคุณคุ้มค่าเสมอ ขนมอร่อย ๆ หรือการเล่น ทุกครั้ง โดยเฉพาะช่วงแรก
- เริ่มจากชื่อและ “มา” ในบ้าน ที่ที่สุนัขทำสำเร็จแน่ ๆ
- เพิ่มระยะและสิ่งเร้าทีละอย่าง ใช้สายจูงยาวเมื่ออยู่ข้างนอกจนกว่าการเรียกกลับจะแน่น
- อย่าเรียกสุนัขมาเพื่อเจอสิ่งที่มันไม่ชอบ และอย่าดุเมื่อมันมาถึง ไม่ว่าจะใช้เวลานานแค่ไหน
ทำไมสุนัขไม่กลับมา
สุนัขที่ไม่สนคำว่า “มา” ในสวนไม่ได้กำลังต่อต้าน มันกำลังเลือกระหว่างสองอย่าง และกระรอก กลิ่น หรือสุนัขตัวอื่นก็แค่น่าสนใจกว่าคุณในตอนนั้น การฝึกเรียกกลับคือการทำให้ทางเลือกเอียงมาทางคุณ ซ้ำแล้วซ้ำอีก จนการกลับมากลายเป็นนิสัย
สุนัขหลายตัวยังเรียนรู้ โดยไม่มีใครตั้งใจสอน ว่า “มา” คือสัญญาณของเรื่องไม่ดี เลิกเล่น ถูกใส่สายจูง อาบน้ำ ถูกขังไว้ ทุกครั้งแบบนั้นทำให้คำนี้น่าสนใจน้อยลงไปอีกนิด
- ไม่เคยสอนคำนั้นจริง ๆ ใช้ไปก่อนที่สุนัขจะรู้ความหมาย
- สอนแค่ในบ้าน ห้องเงียบ ๆ กับสวนที่คนพลุกพล่านเป็นคนละโลกสำหรับสุนัข
- พูดซ้ำ “มา มา มา!” สอนว่าการเรียกสองสามครั้งแรกไม่ต้องสนใจก็ได้
- การมาถึงไม่ได้รางวัล หรือถึงขั้นโดนดุหลังจากรอนาน
อย่าดุสุนัขที่กลับมาหาคุณแล้ว แม้จะใช้เวลานานมาก จากมุมของสุนัข มันกำลังถูกลงโทษเพราะสิ่งสุดท้ายที่ทำ คือการมาหาคุณ
เริ่มจากชื่อ
ก่อนสุนัขจะมาหาคุณได้ มันต้องหันมาหาคุณก่อน ชื่อคือขั้นแรก ควรมีความหมายว่า “มองมาทางนี้ เรื่องดีกำลังจะเกิดขึ้น”
- ในห้องเงียบ ๆ เรียกชื่อสุนัขหนึ่งครั้งด้วยน้ำเสียงร่าเริง
- ทันทีที่มันหันหัวมาหาคุณ มาร์กด้วยคลิกเกอร์หรือ “ใช่” แล้วให้ขนม
- ทำซ้ำสองสามครั้งต่อการฝึก ในจังหวะสุ่ม ๆ ติดต่อกันไม่กี่วัน
- เมื่อสุนัขหันมาภายในหนึ่งวินาทีแทบทุกครั้ง ลองตอนที่มีอะไรน่าสนใจนิดหน่อยเกิดขึ้น
- แล้วลองข้างนอก แม้ตอนที่สุนัขกำลังดมกลิ่นอยู่
ใช้ชื่อกับเรื่องดี ๆ เท่านั้น ถ้าต้องขัดจังหวะหรือหยุดสิ่งที่สุนัขทำ ให้ใช้เสียงอื่น ชื่อจะได้เป็นเรื่องน่ายินดีเสมอ
วิธีสอน“มา”
เลือกคำเรียกกลับคำเดียวแล้วใช้คำนั้นตลอด “มา” หรือ “มานี่” ใช้ได้ทั้งคู่ ถ้าสุนัขเคยชินกับการไม่สนคำหนึ่งไปแล้ว เลือกคำใหม่แล้วเริ่มใหม่ มักเร็วกว่าซ่อมคำเดิม
- เริ่มห่างไม่กี่ก้าวในห้องเงียบ ๆ เรียกชื่อและ “มา” หนึ่งครั้ง แล้วถอยหลังนิดหน่อยหรือย่อตัวลงให้ง่ายขึ้น
- เมื่อสุนัขมาถึง มาร์กแล้วให้ขนมที่อร่อยจริง ๆ แตะปลอกคอหรือสายรัดอกเบา ๆ ระหว่างที่มันกิน
- ปล่อยด้วยคำอย่าง “ไปเล่น” การมาหาคุณจะได้ไม่ได้แปลว่าจบความสนุกทุกครั้ง
- ค่อย ๆ เพิ่มเป็นเรียกจากอีกฝั่งห้อง และจากอีกห้อง
- ย้ายไปที่สนามที่มีรั้วหรือสวนเงียบ ๆ พร้อมสายจูงยาว เริ่มจากระยะไม่กี่เมตร
- หลังจากนั้นถึงค่อยเรียกสุนัขออกจากกลิ่นหรือสิ่งเร้าเบา ๆ พร้อมรางวัลที่พิเศษกว่าเดิม
เรียกครั้งเดียว ถ้าสุนัขไม่มา อย่าพูดซ้ำให้ดังขึ้น ทำตัวให้น่าสนใจขึ้นแทน ถอยออกไป ย่อตัว หรือตบมือ และครั้งหน้าทำให้ง่ายขึ้น เป้าหมายคือการเรียกที่ได้ผลตั้งแต่ครั้งแรก
การมาหาคุณต้องคุ้มค่าเสมอ
เก็บขนมพิเศษสุด ๆ ไว้ไม่กี่อย่าง เช่น ชีสหรือไก่ชิ้นจิ๋ว ใช้เฉพาะตอนเรียกกลับ ยิ่งสิ่งเร้าใหญ่ รางวัลก็ยิ่งต้องดี
หันมาหา: ให้รางวัลเมื่อมองมา
การเรียกกลับที่ดีที่สุดคือแบบที่แทบไม่ต้องใช้ เพราะสุนัขคอยดูคุณอยู่เอง สร้างได้ด้วยการให้รางวัลเมื่อมันหันมาเช็ก คือทุกครั้งที่สุนัขมองคุณโดยไม่ต้องเรียก
ในบ้าน แค่รอ เมื่อสุนัขเหลือบมามองคุณ มาร์กแล้วให้ขนม ตอนเดินเล่นที่เงียบ ทำแบบเดียวกันทุกครั้งที่มันหันกลับมา เมื่อเวลาผ่านไป สุนัขที่หันมาเช็กทุก 20 หรือ 30 วินาทีจะไม่ค่อยเตลิดไปไกล และเมื่อคุณเรียก มันก็หันมาหาคุณได้ครึ่งตัวแล้ว
ใช้สายจูงยาวอย่างปลอดภัย
สายจูงยาว สายเบา ๆ ยาวราว 5 ถึง 10 เมตร ให้สุนัขมีอิสระระหว่างที่คุณฝึกข้างนอก และทำให้มันไม่มีโอกาสฝึกการไม่สนใจคุณ ต่อเข้ากับสายรัดอกแทนปลอกคอ การหยุดกะทันหันจะได้ไม่กระชากคอ
- ปล่อยสายลากพื้นหรือถือหลวม ๆ มันคือตาข่ายนิรภัย ไม่ใช่เครื่องมือดึงสุนัขกลับ
- เรียกเฉพาะตอนที่คิดว่าสุนัขจะมา ถ้ามันกำลังจมอยู่กับกลิ่น รอจังหวะที่ดีกว่า
- ใส่ถุงมือถ้าสุนัขตัวใหญ่ และระวังไม่ให้สายพันมือหรือขา
- ปล่อยสายเมื่อสุนัขมาตั้งแต่เรียกครั้งแรกเกือบทุกครั้งแล้วเท่านั้น และเริ่มในที่ปลอดภัยที่มีรั้วล้อมก่อน
| ขั้น | เป้าหมายก่อนไปขั้นต่อไป |
|---|---|
| ชื่อแปลว่าได้ขนม | หันมาเมื่อได้ยินชื่อภายในหนึ่งวินาที 9 ใน 10 ครั้ง |
| ชื่อเมื่ออยู่ข้างนอก | หันกลับมาเมื่อได้ยินชื่อข้างนอก 4 ใน 5 ครั้ง |
| เรียกข้ามห้อง | วิ่งมาหาตั้งแต่เรียกครั้งแรก 4 ใน 5 ครั้ง |
| เรียกในสนามหรือสวนเงียบ ๆ | มาจากระยะ 5 เมตรตั้งแต่เรียกครั้งแรก 4 ใน 5 ครั้ง |
| เรียกออกจากสิ่งเร้า | ละจากกลิ่นหรือสิ่งเร้าตั้งแต่เรียกครั้งแรก 4 ใน 5 ครั้ง |
| หันมาเช็กในที่คึกคัก | หันมาเช็กอย่างน้อยนาทีละสองครั้งในสวน |
เรียกด้วยนกหวีด: ดีกว่าไหม
เสียงนกหวีดเหมือนเดิมไม่ว่าใครเป่า ไม่ว่าคุณจะใจเย็นหรือกังวล และไปได้ไกลกว่าเสียงพูด จึงเป็นสัญญาณเรียกกลับตัวที่สองที่ดี โดยเฉพาะกับสุนัขที่วิ่งไปไกลเมื่อปล่อยสาย มันไม่ได้มาแทนคำพูด แต่ใช้คู่กัน
- ชาร์จนกหวีดที่บ้าน เป่าหนึ่งครั้งแล้วให้ขนมอร่อย ๆ ทันที ทำซ้ำจนสุนัขวิ่งมาหาจากห้องข้าง ๆ เมื่อได้ยิน
- ใช้ข้างนอกกับสายจูงยาว จากระยะห้าถึงสิบเมตร
- ค่อย ๆ เพิ่มสิ่งเร้า และตามเสียงนกหวีดด้วยรางวัลใหญ่ทุกครั้ง
การเรียกกลับที่ไว้ใจได้ใช้เวลานานแค่ไหน
การเรียกกลับเป็นทักษะที่ไม่เคยเสร็จสมบูรณ์จริง ๆ สุนัขส่วนใหญ่เรียนรู้การเดินข้ามห้องมาหาได้ในไม่กี่วัน แต่การละจากสุนัขตัวอื่นในสวนอาจต้องฝึกเป็นเดือน ฝึกต่อไปตลอดชีวิตของสุนัข และให้รางวัลบ้างเป็นครั้งคราว แม้เมื่อไว้ใจได้แล้ว
สายพันธุ์และอายุมีผล สุนัขเด็กและสุนัขสายพันธุ์ที่ถูกพัฒนามาเพื่อตามกลิ่นหรือไล่ล่าอาจละจากสิ่งเร้าได้ยากกว่ามาก ไม่ได้แปลว่าเรียนไม่ได้ แค่ต้องมีขั้นกลาง ๆ มากขึ้น และใช้สายจูงยาวนานขึ้น
ฝึกเรียกกลับหลายครั้งระหว่างเดินเล่น แล้วปล่อยให้สุนัขกลับไปเล่นต่อ แบบนี้ “มา” จะไม่ได้แปลว่า “หมดสนุกแล้ว”
ฝึกเรียกกลับกับ Lapka
- เล่าให้ Lapka ฟังเกี่ยวกับสุนัขของคุณ และเลือกการเรียกกลับเป็นเรื่องที่อยากฝึก
- ทุกวันจะได้บทเรียนสั้น ๆ สำหรับชื่อ “มา” การหันมาเช็ก และนกหวีด โดยมีนกหวีดอยู่ในเครื่องมือ
- บอกว่าเป็นอย่างไร Lapka จะเปิดเลเวลถัดไปเมื่อเลเวลหนึ่งได้ผล และถอยกลับพร้อมเคล็ดลับถ้าคุณติดอยู่
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมสุนัขไม่สนใจเราเวลาอยู่ในสวน
ข้างนอกทุกอย่างน่าสนใจกว่าในบ้าน ฝึกการเรียกกลับทีละเลเวล จากห้องเงียบ ๆ ไปถึงที่ที่คึกคัก สัญญาณจะได้ยังใช้ได้เมื่อสิ่งเร้ามากขึ้น
นกหวีดดีกว่าคำพูดไหม
เสียงนกหวีดเหมือนเดิมไม่ว่าใครเป่า และไปได้ไกล ได้ผลดีที่สุดเมื่อเป็นสัญญาณที่สอง สอนคู่กับคำพูด
ควรลงโทษสุนัขที่ไม่มาไหม
ไม่ควร การลงโทษทำให้การมาหาคุณน่าสนใจน้อยลง ครั้งหน้าทำให้ง่ายขึ้น และให้รางวัลทุกครั้งที่มันมาถึง
เมื่อไรปล่อยสุนัขโดยไม่ใส่สายจูงได้
เมื่อมันมาตั้งแต่เรียกครั้งแรกเกือบทุกครั้งกับสายจูงยาว ในที่ที่มีสิ่งเร้า และเฉพาะในที่ปลอดภัยที่อนุญาตให้ปล่อยสุนัขได้
ถ้าสุนัขวิ่งหนีเวลาเราเดินเข้าไปหาล่ะ
อย่าวิ่งไล่ ถอยห่างจากสุนัขหรือย่อตัวลง ซึ่งเป็นการชวนให้มันตามคุณมา แล้วให้รางวัลเมื่อมันมาถึง
