Gọi là về, lần nào cũng vậy

Vì sao chó không chạy lại

Một chú chó lờ đi lệnh “Lại đây” ở công viên không phải đang chống đối. Nó đang chọn giữa hai thứ, và con sóc, mùi hương hay con chó kia đơn giản là thú vị hơn bạn ngay lúc đó. Huấn luyện gọi về là làm cho lựa chọn ấy nghiêng về phía bạn, hết lần này đến lần khác, cho đến khi chạy về trở thành thói quen.

Nhiều chú chó còn học được, dù chẳng ai cố ý dạy, rằng “Lại đây” báo trước điều không vui: hết giờ chơi, bị móc dây dắt, bị tắm, bị nhốt lại. Mỗi khoảnh khắc như thế làm từ đó kém hấp dẫn thêm một chút.

• Từ đó chưa bao giờ được dạy đàng hoàng. Nó đã được dùng trước khi chó hiểu nghĩa của nó.
• Nó chỉ được dạy trong nhà. Một căn phòng yên tĩnh và một công viên đông đúc là hai nơi rất khác nhau với chó.
• Nó bị lặp đi lặp lại. “Lại đây, lại đây, LẠI ĐÂY” dạy chó rằng mấy lần gọi đầu có thể lờ đi.
• Việc chạy về không được thưởng, thậm chí còn bị phạt sau một lúc chờ lâu.

Bắt đầu với cái tên

Trước khi chạy về với bạn, chó phải quay về phía bạn. Cái tên là bước đầu tiên: nó nên mang nghĩa “nhìn mình đi, sắp có điều tốt đấy”.

1. Trong một căn phòng yên tĩnh, gọi tên chó một lần bằng giọng vui vẻ.
2. Ngay khi nó quay đầu về phía bạn, đánh dấu bằng clicker hoặc “Đúng rồi” và cho đồ thưởng.
3. Lặp lại vài lần mỗi buổi, vào những lúc ngẫu nhiên, trong vài ngày.
4. Khi chó quay lại trong vòng một giây gần như mọi lần, hãy thử khi có thứ gì đó hơi thú vị đang diễn ra.
5. Rồi thử ra ngoài, kể cả khi chó đang đánh hơi.

Chỉ dùng tên cho những điều tốt. Nếu cần ngắt lời chó hay dừng việc nó đang làm, hãy dùng một âm thanh khác, để cái tên luôn là điều vui vẻ.

Cách dạy “Lại đây”

Chọn một từ gọi về và giữ nguyên nó. “Lại đây” hay “Về đây” đều được. Nếu chó đã quen lờ đi một từ, hãy chọn từ mới và bắt đầu lại; cách này thường nhanh hơn là sửa từ cũ.

1. Bắt đầu cách vài bước trong một căn phòng yên tĩnh. Gọi tên chó và “Lại đây” một lần, rồi lùi lại một chút hoặc ngồi xuống để chó dễ làm.
2. Khi chó đến chỗ bạn, đánh dấu và cho một món thưởng thật ngon. Nhẹ nhàng chạm vào vòng cổ hay yếm trong lúc nó ăn.
3. Thả nó ra bằng một từ như “Đi chơi đi” để việc chạy về với bạn không phải lúc nào cũng là hết vui.
4. Tăng dần đến gọi từ đầu kia căn phòng và từ phòng khác.
5. Chuyển ra sân có rào hoặc công viên vắng với dây dài, bắt đầu từ vài mét.
6. Chỉ khi đó mới gọi chó rời khỏi một mùi hương hay một thứ gây xao nhãng nhẹ, kèm phần thưởng đặc biệt hơn.

Chỉ gọi một lần. Nếu chó không đến, đừng lặp lại từ đó to hơn; hãy làm mình thú vị hơn, bằng cách lùi ra xa, ngồi xuống hay vỗ tay, và lần sau làm bài tập dễ hơn. Điều bạn hướng tới là lệnh gọi có tác dụng ngay từ lần đầu.

Chạy về với bạn phải luôn đáng công.

Ngoái nhìn: thưởng cho ánh mắt

Lệnh gọi tốt nhất là lệnh bạn hầu như không cần dùng, vì chó tự để mắt đến bạn. Bạn có thể xây dựng điều đó bằng cách thưởng cho những lần ngoái nhìn: bất cứ lúc nào chó nhìn bạn mà không cần nhắc.

Ở nhà, chỉ cần chờ. Khi chó liếc nhìn bạn, đánh dấu và thưởng. Khi đi dạo nơi vắng, làm tương tự mỗi khi nó ngoái lại. Dần dần, một chú chó cứ 20 hay 30 giây lại nhìn bạn một lần là chú chó hiếm khi đi xa, và khi bạn gọi, nó đã quay được nửa người về phía bạn.

Dùng dây dài an toàn

Dây dài, một sợi dây nhẹ khoảng 5 đến 10 mét, cho chó được tự do trong lúc bạn tập ngoài trời, và bảo đảm nó không thể tập thói quen lờ bạn đi. Hãy móc nó vào yếm thay vì vòng cổ, để một cú dừng đột ngột không giật vào cổ.

• Để dây kéo lê trên đất hoặc cầm hờ. Nó là lưới an toàn, không phải để kéo chó về.
• Chỉ gọi khi bạn nghĩ chó sẽ đến. Nếu nó đang mải đánh hơi, hãy chờ một lúc thích hợp hơn.
• Đeo găng tay nếu chó lớn, và đừng để dây quấn vào tay hay chân.
• Chỉ thả dây khi chó đã đến ngay lần gọi đầu trong phần lớn các lần thử, trước hết ở nơi an toàn và có rào.

Gọi bằng còi: có tốt hơn không?

Tiếng còi nghe như nhau dù ai thổi, dù bạn bình tĩnh hay lo lắng, và nó vang xa hơn giọng nói. Vì vậy nó là tín hiệu gọi về thứ hai rất tốt, nhất là với những chú chó chạy xa khi thả dây. Nó không thay thế lời nói; nó đi song song.

1. Nạp tín hiệu cho còi ở nhà: thổi một lần và cho ngay một món thưởng tuyệt vời. Lặp lại cho đến khi chó chạy đến từ phòng bên cạnh mỗi khi nghe thấy.
2. Dùng ngoài trời với dây dài, từ khoảng năm đến mười mét.
3. Thêm dần sự xao nhãng, sau tiếng còi luôn là một phần thưởng lớn.

Mất bao lâu để có lệnh gọi đáng tin cậy

Gọi về là một trong những kỹ năng không bao giờ thật sự xong. Phần lớn chó có thể học chạy qua một căn phòng trong vài ngày; chạy về khi đang chơi với chó khác ở công viên có thể mất nhiều tháng tập luyện. Hãy tiếp tục tập suốt đời chú chó, thỉnh thoảng vẫn thưởng kể cả khi lệnh gọi đã đáng tin cậy.

Giống chó và tuổi tác cũng có ảnh hưởng. Chó trẻ và những giống được lai tạo để lần theo mùi hay rượt đuổi có thể thấy rời khỏi sự xao nhãng khó hơn nhiều. Điều đó không có nghĩa là chúng không học được; chỉ là cần thêm nhiều giai đoạn ở giữa và dùng dây dài lâu hơn.

Huấn luyện gọi về với Lapka

1. Kể cho Lapka về chú chó của bạn và chọn gọi về là điều cần tập.
2. Mỗi ngày nhận những bài học ngắn cho cái tên, “Lại đây”, ngoái nhìn và còi, còn chiếc còi thì có sẵn trong Công cụ.
3. Cho biết buổi tập ra sao. Lapka mở cấp tiếp theo khi một cấp đã ổn, và lùi lại kèm gợi ý nếu bạn bị vướng.

Tất cả về Lapka →

Tham gia beta