Strese girmeden tuvalet eğitimi
Yavrular nereye yapacaklarını azarla değil, rutin ve ödülle öğrenir. Düzenli bir program, dışarıda tek bir yer, bir işaret kelimesi ve yavaş yavaş uzayan aralar seni hedefe götürür.
- Yavrunu sık sık dışarı çıkar: uyandıktan sonra, yemekten sonra, oyundan sonra ve arada her bir iki saatte bir.
- Hep aynı yere git, sakince bekle ve yavrun bitirdiği anda tam orada ödüllendir.
- Program oturunca bir işaret kelimesi ekle, sonra aralar arasındaki süreyi yavaş yavaş uzat.
- Kazaları sakince temizle ve bir sonraki çıkışı erkene al. Asla cezalandırma; bu yalnızca yavruya saklanmayı öğretir.
Yavrular nereye yapacaklarını nasıl öğrenir
Küçük bir yavrunun mesanesi küçüktür ve onu pek kontrol edemez. Evin bunun yeri olmadığını henüz bilmez ve uzun süre tutamaz. Tuvalet eğitimi aynı anda iki şeyle ilgilidir: yavrun doğrusunu yapsın diye doğru anlarda dışarıda olmak ve doğrusunu yapmayı değerli kılmak.
Dışarıdaki her başarı oraya yapma alışkanlığını güçlendirir. İçerideki her kaza da içeriye yapma alışkanlığını güçlendirir; bu yüzden kazaları önlemek, onlara tepki vermekten daha önemlidir. İşin çoğu yavruda değil, senin programındadır.
Tuvalet eğitimi programı
Yavruların ihtiyacı genelde tahmin edilebilir anlarda gelir. Yavrunu bu saatlerde dışarı çıkarırsan çoğu zaman dışarıda yapar ve sen de onu ödüllendirme fırsatı bulursun.
| Ne zaman | Neden |
|---|---|
| Sabah ilk iş | Geceden sonra mesane doludur |
| Kestirmeden uyanır uyanmaz | Yavrular çoğu zaman uyandıktan birkaç dakika sonra yapmak ister |
| Yemekten ve bolca su içtikten sonra | Yemek bağırsakları harekete geçirir |
| Oyun sırasında ve sonrasında | Heyecan ve hareket çoğu zaman ihtiyacı tetikler |
| Arada her bir iki saatte bir | Küçük bir yavru uzun süre tutamaz |
| Yatmadan önce son iş | Kuru bir gece için daha iyi bir şans |
Yaygın bir kabaca kurala göre bir yavru gündüz, ay olarak yaşının bir fazlası kadar saat tutabilir. Bunu hedef değil, kabaca bir üst sınır olarak gör. Pek çok yavrunun daha sık çıkması gerekir ve biraz erken çıkmak, geç çıkmaktan her zaman daha kolaydır.
Mamaları her gün aynı saatlerde ver. Düzenli öğünler düzenli tuvalet molaları demektir ve bu da bütün programı tahmin etmeyi kolaylaştırır.
Yavruya adım adım tuvalet eğitimi
- Dışarıda tek bir yer seç ve her seferinde kayışla oraya git ki yavrun o yerin ne için olduğunu öğrensin.
- Sessizce dur ve koklamasına izin ver. Henüz oynama ya da konuşma; bu bir iş gezisi.
- Beş dakika kadar bekle. Bir şey olmazsa içeri dön, yavrunu gözünün önünde tut ve biraz sonra yeniden dene.
- Yavrun bitirdiği anda onu öv ve ödülü içeri dönünce değil, tam orada ver.
- Başarıdan sonra birkaç dakika oyun ya da kısa bir yürüyüş yap ki çabucak yapmak eğlencenin sonu olmasın.
- İlk günlerde saatleri ve başarıları basit bir şekilde not et. Düzen kısa sürede ortaya çıkar.
Başarı, temizlikten daha kolaydır.
Aralar arasında işaretlere dikkat et: yeri koklamak, etrafında dönmek, bir köşeye gitmek, kapıda sızlanmak ya da oyunu birden bırakmak. Bunları gördüğünde yavrunu hemen kucakla ya da yerine götür.
Bir işaret kelimesi eklemek
Yavrun yerine vardıktan birkaç dakika içinde güvenilir şekilde yapmaya başlayınca “Çişini yap” ya da “Hadi çabuk” gibi kısa bir işaret ekle. Yavrun yapmaya başladığı anda sakince söyle, bitirince ödüllendir. Bir süre sonra kelimenin kendisi koklamayı ve yer aramayı başlatır.
İşaret kelimesi ileride çok işe yarar: bir araba yolculuğundan önce, yağmurlu bir akşamda ya da köpeğinin yapmasına izin verilip verilmediğinden emin olmadığı yeni bir yerde. Evdeki herkes için aynı kelime olsun.
Araları uzatmak
Yavrun birkaç gün boyunca düzenli aralar arasında temiz kalırsa, araları her seferinde 15–30 dakika kadar biraz uzat. Kazalar geri gelirse, işe yarayan son araya dön.
Zamanla pek çok yavru ihtiyacı olduğunda haber vermeye başlar, örneğin kapıya giderek ya da sana bakarak. Bunu ödüllendir ve çabuk karşılık ver ki yavrun istemenin işe yaradığını öğrensin. Düzenli aralar arasında kazasız bir hafta ve ihtiyacı olduğunda bunu sana söyleyen bir yavru, büyük bir dönüm noktasıdır.
Kazalar olunca ne yapmalı
Dikkatli bir programla bile kazalar tuvalet eğitiminin bir parçasıdır. Sonra ne yaptığın, kazanın kendisinden daha önemlidir.
- Yavrunu tam o anda yakalarsan, nötr bir sesle sakince böl ve dışarıda yerine götür. Orada bitirirse ödüllendir.
- Kazayı sonradan bulursan sadece temizle. Yavrun on dakika önceki bir su birikintisini şimdiki azarla ilişkilendiremez.
- Evcil hayvan lekeleri için yapılmış enzimli bir temizleyici kullan. Sıradan temizleyiciler yavruyu aynı yere geri çeken bir koku bırakabilir.
- Bir sonraki çıkışı erkene al. Kaza genelde aranın çok uzun olduğu ya da bir işaretin kaçırıldığı anlamına gelir.
Asla cezalandırma, bağırma ya da yavrunun burnunu sürtme. Bu nereye yapacağını öğretmez; ihtiyacı olduğunda senden saklanmayı öğretir. Kazalar birden artarsa, yavrun çok sık yapıyorsa ya da rahatsız görünüyorsa veterinere görün; bir sağlık sorununun işareti olabilir.
Kafes, geceler ve çiş pedleri
Yavrunun sevdiği bir kafes rutine ve dinlenmeye yardım edebilir, çünkü çoğu yavru uyuduğu yeri kirletmemeye çalışır. Kafes her zaman sakin, güvenli bir yer olmalı, asla ceza değil. Onu yavaş yavaş tanıt: önce kapısı açık kafesin içine ödüller, sen yakındayken kapıyı bir anlığına kapat, sonra sen odada dolaşırken ya da odadan çıkarken birkaç dakika.
Geceleri başta kafesi ya da yatağı yakınında tut ki yavrunun kıpırdandığını duyasın. Küçük yavruların çoğu zaman gece bir kez dışarı çıkması gerekir. Bunu sessiz ve sıkıcı tut: dışarıda yerine, ödül, doğruca yatağa.
Yüksek bir katta oturuyorsan ya da yavrunun tutabileceğinden uzun süre dışarıdaysan çiş pedleri yardımcı olabilir, ama içeride bir yere yapmanın sorun olmadığını öğretirler. Hedefin yalnızca dışarısıysa onları olabildiğince az kullan ve zamanla kapıya doğru taşı.
Günün çoğunda dışarıdaysan, birinden yavruna öğlen bir mola verdirmesini iste. Küçük bir yavruyu çok uzun süre yalnız bırakmak kazayı neredeyse kesinleştirir.
Lapka ile tuvalet eğitimi
- Yavrunu ve yaşını ekle. Lapka tuvalet eğitimi ve kafes derslerini günlük plana koyar.
- Seviyeleri takip et: düzenli bir program, bir işaret kelimesi eklemek, sonra daha uzun aralar; seçtiğin saatlerde hatırlatıcılarla.
- Her dersten sonra nasıl geçtiğini söyle. Yavrun hazır olunca plan ilerler, değilse bir adım geri gider.
Sık sorulan sorular
Tuvalet eğitimi ne kadar sürer?
Her yavru farklı. Pek çoğu birkaç haftada kapar, ama tam güvenilirlik birkaç ay sürebilir. Onu hızlandıran şey düzenli bir programdır.
Bir yavru ne sıklıkla dışarı çıkmalı?
Küçük bir yavru için uyuduktan, yedikten ve oynadıktan sonra, arada da her bir iki saatte bir. Temiz kaldıkça araları yavaş yavaş uzat.
Kafes tuvalet eğitimine yardım eder mi?
Evet, yavrunun sevdiği bir kafes rutine ve dinlenmeye yardım edebilir. Onu yavaş yavaş tanıt ve asla ceza olarak kullanma.
Yavrum içeri girer girmez neden çiş yapıyor?
Dışarıda dikkati fazla dağılmış olabilir. Yerinde biraz daha uzun bekle, sıkıcı tut ve yaptığında tam orada ödüllendir.
Yavrumu gece tuvalete çıkarmak için uyandırmalı mıyım?
Pek çok küçük yavrunun gece bir molaya ihtiyacı olur. Seninki uyanıp kıpırdanırsa onu sessizce dışarı çıkar. Büyüdükçe bütün gece tutabilecek.
