Kế hoạch cho chó con vừa với ngày của bạn
Chó con học theo từng đợt ngắn. Vài phút mỗi ngày, vài kỹ năng rõ ràng và cùng một quy tắc cho cả nhà sẽ đưa bạn đi xa hơn những buổi tập dài vào cuối tuần.
- Bắt đầu từ những ngày đầu ở nhà với một đến ba buổi tập mỗi ngày, mỗi buổi hai đến năm phút.
- Dạy bốn điều cơ bản trước: phản ứng khi được gọi tên, ngồi, cắn nhẹ và nằm yên trên thảm.
- Thưởng cho điều bạn muốn thay vì nói “không”, và dừng mỗi buổi tập khi vẫn còn vui.
- Tăng độ khó từng bước một: trước ở nhà, rồi với chút xao nhãng, rồi ra ngoài.
Khi nào bắt đầu huấn luyện chó con
Bạn có thể bắt đầu từ những ngày đầu ở nhà. Không phải bằng những bài tập khô cứng, mà bằng những bài học thật ngắn, nhẹ nhàng như trò chơi: gọi tên rồi cho đồ thưởng, thưởng khi chó con tự ngồi, đổi bàn tay lấy một món đồ chơi. Sự chú ý của chó con chỉ kéo dài một lúc ngắn, nên buổi tập cũng vậy.
Điều quan trọng nhất lúc đầu là việc huấn luyện mang cảm giác an toàn và đáng công. Chỉ dùng củng cố tích cực: đồ thưởng, trò chơi và lời khen cho hành vi bạn muốn. Không giật dây, không quát mắng và không trừng phạt thân thể. Một chú chó con thích tập sẽ chủ động làm nhiều hơn và học nhanh hơn.
Một buổi tập nên kéo dài bao lâu
Hai đến năm phút là đủ. Vài buổi ngắn rải rác trong ngày tốt hơn một buổi dài, vì chó con mệt hay chán sẽ bắt đầu làm sai, và buổi tập kết thúc không vui.
Một nhịp đơn giản: một buổi vào buổi sáng, một buổi khoảng giữa trưa hoặc sau giấc ngủ ngắn, một buổi vào buổi tối. Mỗi buổi tập một kỹ năng, có thể hai. Kết thúc khi chó con vẫn còn muốn tập.
| Thời gian | Buổi tập | Độ dài |
|---|---|---|
| Buổi sáng | Trò chơi gọi tên, rồi vài lần ngồi | 3 phút |
| Giữa trưa | Cắn nhẹ trong lúc chơi | 2 phút |
| Buổi tối | Nằm yên trên thảm trong khi bạn ngồi gần | 5 phút |
Hãy tập trước bữa ăn thay vì ngay sau đó, và dùng một phần khẩu phần hằng ngày làm phần thưởng. Những miếng nhỏ, mềm giữ cho buổi tập có nhịp.
Nên dạy chó con điều gì trước
Bốn kỹ năng giúp cuộc sống hằng ngày dễ hơn ngay lập tức và là nền tảng cho mọi thứ về sau: cái tên mang nghĩa “nhìn mình đi”, ngồi, miệng nhẹ nhàng và khả năng thư giãn trên thảm.
1. Phản ứng khi được gọi tên
- Trong một căn phòng yên tĩnh, gọi tên chó con một lần bằng giọng vui vẻ.
- Ngay khi nó quay đầu về phía bạn, đánh dấu bằng tiếng click hoặc “Đúng rồi” và cho đồ thưởng.
- Lặp lại vài lần mỗi ngày cho đến khi nó quay lại trong vòng một giây ở chín trên mười lần.
- Rồi thử khi có thứ gì đó hơi thú vị đang diễn ra, và sau đó ra ngoài trong lúc chó con đánh hơi.
Đừng bao giờ dùng tên cho điều không vui. Nếu cái tên đôi khi có nghĩa là bị tắm hay bị mắng, chó con sẽ bắt đầu lờ nó đi.
2. Ngồi
Cầm đồ thưởng ở mũi chó con và từ từ đưa lên rồi ra sau. Khi đầu ngẩng lên, mông hạ xuống. Đánh dấu đúng lúc mông chạm sàn và thưởng. Bỏ dần đồ ăn khỏi bàn tay dẫn dụ, rồi thêm từ “Ngồi” ngay trước động tác tay. Tập cạnh những thứ gây xao nhãng nhẹ, rồi ra ngoài khi có người hay chó ở khoảng cách thoải mái.
3. Cắn nhẹ
Cắn đùa là chuyện bình thường ở chó con. Chúng khám phá bằng răng, và cần học rằng bàn tay không phải đồ chơi. Hãy cầm sẵn đồ chơi trong tay khi chơi và đưa ra mỗi khi răng hướng về phía bạn. Thưởng khi chó con chọn đồ chơi. Khi răng chạm vào da, hãy tạm dừng trò chơi vài giây, rồi bình tĩnh chơi lại với đồ chơi.
- Đồ chơi, không phải bàn tay: trong trò chơi hai phút, chó con chọn đồ chơi thay vì tay bạn ở phần lớn các lần vồ.
- Miệng nhẹ nhàng: nó nhận đồ thưởng từ ngón tay bạn một cách nhẹ nhàng. Nắm tay lại nếu nó giật, mở ra khi nó nhẹ hơn.
- Bình tĩnh khi phấn khích: khi trò chơi tạm dừng, nó bình tĩnh lại trong vài giây và giữ răng trên đồ chơi.
4. Nằm yên trên thảm
Một chú chó con biết thư giãn trên tấm thảm của mình sẽ dễ sống cùng hơn, ở nhà lẫn ở nơi mới. Đặt một tấm thảm xuống sàn, ngồi gần và lặng lẽ thả một đồ thưởng lên đó mỗi khi chó con nằm xuống hoặc thở dài thư giãn ở đó. Đừng yêu cầu gì cả; hãy thưởng cho sự bình tĩnh. Tăng dần từ một phút lên vài phút trong khi cuộc sống trong nhà vẫn diễn ra bình thường, và sau đó mang tấm thảm theo đến nhà bạn bè hay quán cà phê.
Dạy điều nên làm thay vì nói “không”
“Không” cho chó con biết điều không được làm nhưng để nó phải đoán nên làm gì thay vào đó. Thưởng cho hành vi bạn muốn sẽ dễ hơn, để hành vi đó lớn dần. Bốn chân trên sàn thay vì nhảy chồm lên. Đồ gặm thay vì chiếc giày. Ngồi ở cửa thay vì lao ra ngoài.
Trong lúc chó con học, hãy kiểm soát phần còn lại: cất giày đi, dùng thanh chắn cửa, để sẵn đồ chơi trong tầm tay. Mỗi lỗi không xảy ra là bớt đi một thói quen phải sửa.
Mỗi lỗi không xảy ra là bớt đi một thói quen phải sửa.
Cùng từ, cùng luật
Nếu một người nói “nằm” để bảo chó nằm xuống còn người kia nói vậy để bảo nó xuống khỏi sofa, chó con không thể nào làm đúng. Cả nhà hãy thống nhất một danh sách ngắn các khẩu lệnh và quy tắc, và giữ đúng: từ nào nghĩa là gì, chó con có được lên sofa không, ai cho ăn và khi nào.
Trẻ em có thể tham gia những việc đơn giản, an toàn, như gọi tên và thả đồ thưởng, khi có người lớn bên cạnh.
Cách tiến bộ từng tuần
Mỗi lần chỉ làm khó thêm một điều. Trước là kỹ năng trong căn phòng yên tĩnh, rồi với chút xao nhãng, rồi ở nơi mới, rồi ngoài trời. Nếu chó con thất bại hai lần liền, hãy quay lại bước dễ gần nhất và kết thúc buổi tập ở đó.
Thỉnh thoảng ôn lại những kỹ năng cũ. Lần ngồi học được ở tuần đầu sẽ phai đi nếu không bao giờ được yêu cầu lại, nên ôn nhanh một chút sẽ giữ nó mới. Và nếu chó con đã biết điều gì, không cần lặp lại bản dành cho người mới: kiểm tra một lần rồi đi tiếp.
Huấn luyện không chữa được đau đớn hay bệnh tật. Nếu chó con đột nhiên cắn nhiều hơn, kêu khi bị chạm vào, đi bậy dù đã sạch sẽ hoặc có vẻ không khỏe, hãy đưa đến bác sĩ thú y trước.
Kế hoạch chó con mỗi ngày trong Lapka
- Trả lời vài câu hỏi nhanh về chó con, và Lapka lập một kế hoạch theo tuổi, giống chó và điều bạn muốn sửa trước tiên.
- Mỗi ngày bạn nhận một đến ba bài học ngắn với các bước rõ ràng, đồng hồ hẹn giờ và nút clicker lớn: gọi tên, ngồi, cắn nhẹ, nằm yên và nhiều hơn nữa.
- Cho biết mỗi bài học diễn ra thế nào, và kế hoạch ngày mai sẽ điều chỉnh: cấp tiếp theo mở ra, bài khó được lặp lại, bài đã quên quay trở lại.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào có thể bắt đầu huấn luyện chó con?
Từ những ngày đầu ở nhà, với những bài học thật ngắn, nhẹ nhàng trong vài phút.
Mỗi ngày nên huấn luyện chó con bao nhiêu phút?
Một đến ba buổi, mỗi buổi hai đến năm phút, là đủ với phần lớn chó con.
Nên dạy chó con điều gì trước?
Cái tên, ngồi, cắn nhẹ và nằm yên trên thảm. Chúng giúp cuộc sống hằng ngày dễ hơn và là nền cho mọi thứ khác.
Chó con cắn tay. Mình nên làm gì?
Cắn đùa là bình thường. Hãy đưa đồ chơi thay cho bàn tay, thưởng khi nó chọn đồ chơi và tạm dừng chơi một chút khi răng chạm da.
Có nên nói “không” với chó con?
Thưởng cho điều bạn muốn sẽ hữu ích hơn, như bốn chân trên sàn, và sắp xếp không gian để lỗi không xảy ra.
