Spokojny szczeniak w głośnym świecie
To, co szczeniak wcześnie pozna w spokoju, później przyjmie bez problemu. Metoda jest prosta: zacznij od tak małej dawki, że nic nie jest straszne, połącz ją z czymś przyjemnym i powoli zwiększaj.
- Socjalizacja to spokojne, przyjemne pierwsze spotkania z dźwiękami, ludźmi, miejscami, podłożami i dotykiem.
- Zaczynaj bardzo cicho albo z daleka, każdą chwilę łącz ze smakołykiem, a podchodź bliżej lub podgłaśniaj tylko wtedy, gdy szczeniak pozostaje rozluźniony.
- Kilka minut dziennie wystarczy; kończ, póki jest jeszcze łatwo. Nigdy nie zmuszaj szczeniaka, żeby przeszedł przez strach.
- Najważniejsze są pierwsze miesiące, ale dorosłe psy też mogą przyzwyczaić się do dźwięków i dotyku w ten sam sposób, tylko wolniej.
Czym naprawdę jest socjalizacja szczeniaka
Socjalizację często rozumie się jako „poznaj jak najwięcej psów i ludzi”. Lepiej patrzeć na nią tak: szczeniak uczy się, że zwyczajne rzeczy w jego życiu są bezpieczne i przewidywalne. Ruch uliczny, dzwonek do drzwi, ręka obcej osoby, śliska podłoga, odkurzacz, szelki.
Słowo-klucz to spokój. Szczeniak przytłoczony na zatłoczonym targu nie uczy się, że targ jest w porządku. Uczy się, że targ to za dużo. Dziesięć cichych, dobrych doświadczeń uczy więcej niż jedno wielkie i głośne.
Chodzi więc mniej o liczbę, a bardziej o dawkę. Ty decydujesz, jak blisko, jak głośno i jak długo, a po ciele szczeniaka widzisz, czy dawka jest dobra.
Kiedy zacząć socjalizację
Szczenięta są szczególnie otwarte na nowe doświadczenia w pierwszych miesiącach życia, a to okno według powszechnych opisów zamyka się mniej więcej w wieku trzech miesięcy. Dlatego warto zacząć łagodnie już w pierwszych dniach w domu, zamiast czekać, aż trening zrobi się „na poważnie”.
Dopóki szczepienia nie są zakończone, to realny powód do ostrożności. Zapytaj weterynarza, które miejsca są teraz bezpieczne dla szczeniaka. Duża część socjalizacji w ogóle nie wymaga kontaktu z innymi psami: dźwięki w domu, dotyk, jazda samochodem, oglądanie ulicy z twoich rąk albo z progu, nowe podłoża we własnym mieszkaniu.
Jeśli po nowym doświadczeniu szczeniak się chowa, drży, odmawia jedzenia albo nie może się uspokoić, cofnij się o duży krok. Jeśli strach wydaje się silny albo wciąż rośnie, porozmawiaj z weterynarzem i z wykwalifikowanym trenerem pracującym metodą wzmocnienia pozytywnego.
Jak oswoić szczeniaka z dźwiękami
Dźwięki najłatwiej ćwiczyć w domu, bo to ty kontrolujesz głośność. Chodzi o to, żeby puścić nagranie tak cicho, że szczeniak ledwo je zauważa, i żeby ten dźwięk zapowiadał coś dobrego.
- Wybierz jeden dźwięk, na przykład dzwonek do drzwi, ruch uliczny albo grzmot, i puść go na najniższej głośności, którą szczeniak ledwo słyszy.
- Za każdym razem, gdy rozlega się dźwięk, daj smakołyk albo zacznij krótką zabawę. Najpierw dźwięk, potem to, co przyjemne.
- Powtórz pięć razy. Jeśli szczeniak pozostaje rozluźniony i dalej je, ta głośność jest zaliczona.
- Na następnej sesji podgłośnij o jeden mały krok. Zostań na danym poziomie, aż szczeniak będzie rozluźniony przez pięć odtworzeń z rzędu.
- W ciągu dni lub tygodni dochodź do głośności zbliżonej do prawdziwej. Celem jest szczeniak, który zamiast szczekać, patrzy na ciebie.
Znaki, że głośność jest dobra: szczeniak dalej je, ciało ma luźne, może zerknąć na głośnik i z powrotem na ciebie. Znaki, że jest za głośno: zamieranie, uszy położone po sobie, ogon pod brzuchem, odmowa smakołyku, który zwykle uwielbia, ucieczka. Ścisz i zakończ łatwym odtworzeniem.
Puszczaj dźwięki o przypadkowych porach dnia, nie tylko w „czasie treningu”. Prawdziwe dzwonki i syreny nie czekają na sesję.
Fajerwerki i burza
To dźwięki, z którymi większość psów ma później największy problem, więc zasługują na wczesne, cierpliwe ćwiczenie na długo przed sezonem. Stosuj te same powolne kroki głośności. Nagrania nie mają błysków, zmian ciśnienia ani zapachu prawdziwych fajerwerków, więc w prawdziwą noc daj też szczeniakowi bezpieczne, ciche miejsce, zasłoń okna i bądź blisko. Jeśli pies wpada w panikę podczas burzy albo fajerwerków, poproś weterynarza o radę.
Dotyk przed wizytą u weterynarza i pielęgnacją
Każdy pies będzie miał w życiu wiele razy sprawdzane łapy, uszy, pysk i ciało. Szczeniak, który nauczył się, że dotyk oznacza smakołyki, sprawia, że wizyty u weterynarza, obcinanie pazurów i czesanie są dużo łatwiejsze dla wszystkich.
- Dotknij krótko jednej łapy, na sekundę, i daj smakołyk. Potem ucha, potem boku pyska.
- Powtarzaj, aż szczeniak przez dziesięć dotknięć z rzędu pozostaje rozluźniony albo nawet się przytula.
- Wydłużaj: przytrzymaj łapę przez trzy sekundy, zajrzyj do ucha, unieś wargę, żeby zobaczyć zęby.
- Niech to samo zrobi inna spokojna osoba, a ty dawaj smakołyki, aż szczeniak pozostanie rozluźniony przez pięć dotknięć.
Niech dotykanie będzie krótkie i zostaw szczeniakowi możliwość wycofania się. Jeśli zabiera łapę, to znak, że było za dużo; wróć do lżejszego dotyku. Z czasem dodawaj to, co robi weterynarz: rękę na klatce piersiowej, delikatne przytrzymanie, oglądanie brzucha.
Szelki i smycz bez walki
Pierwsze szelki to dla szczeniaka dziwna rzecz do noszenia. Zanim staną się sprzętem, niech będą źródłem smakołyków.
- Trzymaj otwarte szelki i pozwól szczeniakowi je obwąchać. Smakołyk.
- Trzymaj smakołyk po drugiej stronie otworu na szyję, żeby głowa przeszła przez niego sama. Znowu smakołyk.
- Zapnij szelki na kilka sekund, daj smakołyk, zdejmij. Potem trochę dłużej.
- Pozwól szczeniakowi spokojnie nosić szelki i smycz w domu przez kilka minut, przy zabawie albo gryzaku.
- Zróbcie pierwsze krótkie kroki na zewnątrz – celem są trzy spokojne minuty bez wiercenia się.
Ludzie, miejsca i nowe podłoża
Poza dźwiękami i dotykiem pomyśl o tym, co będzie częścią dorosłego życia twojego psa, i wprowadzaj małe, przyjemne wersje tych rzeczy.
| Obszar | Przykłady do łagodnego wypróbowania |
|---|---|
| Ludzie | Czapki, brody, parasole, dzieci z daleka, ludzie w mundurach |
| Miejsca | Cicha ulica, ogródek kawiarni, wejście do sklepu, samochód |
| Podłoża | Płytki, trawa, metalowe kratki, schody, chwiejna poduszka |
| Przedmioty | Odkurzacz, rower, wózek dziecięcy, walizka na kółkach |
| Inne zwierzęta | Spokojne dorosłe psy, które znasz, koty oglądane z daleka |
Pozwól szczeniakowi samemu zdecydować, czy podejść. Obca osoba nie musi go głaskać, żeby spotkanie się liczyło: spokojne patrzenie i smakołyk to pełny sukces. Proś ludzi, żeby pozwolili szczeniakowi podejść do nich, i życzliwie zareaguj, jeśli ktoś porusza się za szybko.
Socjalizacja dorosłego psa
Szczenięta uczą się najszybciej, ale starsze psy też mogą przyzwyczaić się do dźwięków i dotyku tą samą metodą, zwykle wolniej. Zwłaszcza psy ze schroniska mogą potrzebować bardzo małych kroków i dużo cierpliwości. Zaczynaj niżej, zostawaj dłużej na każdym poziomie, a sesje niech będą krótkie.
Dziesięć cichych, dobrych doświadczeń uczy więcej niż jedno wielkie i głośne.
Lekcje socjalizacji w Lapce
- W Lapce są do tego trzy krótkie ścieżki: oswajanie z dźwiękami, dotyk przed weterynarzem i pielęgnacją oraz szelki i smycz.
- Dziesięć codziennych nagrań, m.in. fajerwerki, burza, dzwonek do drzwi, ruch uliczny, syrena i płacz dziecka, gra najpierw bardzo cicho, potem trochę głośniej.
- Po każdej lekcji zaznaczasz, jak poszło, a plan idzie dalej, powtarza krok albo wraca do niego później na krótką powtórkę.
Często zadawane pytania
W jakim wieku najlepiej socjalizować szczeniaka?
Jak najwcześniej, łagodnie, od pierwszych dni w domu. Szczególnie ważne są mniej więcej pierwsze trzy miesiące życia.
Czy można socjalizować szczeniaka przed szczepieniami?
W dużej części tak: dźwięki, dotyk i nowe podłoża w domu. Zapytaj weterynarza, które miejsca na zewnątrz są bezpieczne.
Jak przyzwyczaić szczeniaka do fajerwerków?
Puszczaj nagranie bardzo cicho, dając smakołyki, i przez kolejne dni podgłaśniaj małymi krokami, dopóki szczeniak pozostaje rozluźniony.
Jakie dźwięki są w Lapce?
Dziesięć codziennych dźwięków, m.in. fajerwerki, burza, dzwonek do drzwi, ruch uliczny, syrena i płacz dziecka.
Czy na socjalizację dorosłego psa jest już za późno?
Nie. Dorosłe psy też mogą przyzwyczaić się do dźwięków i dotyku w ten sam sposób, tylko wolniej i mniejszymi krokami.
